Chân Ngôn Cuộc sống
24/11/2021 - 4:00 PMLê Công 21 Lượt xem

Nhân và Quả:

Sự vật trong đời, không bao giờ ngẫu nhiên mà có, cũng không bao giờ

ngẫu nhiên mà không. Có hoặc không chỉ là cái quả, nguyên nhân của nó hoặc

gần hoặc xa, chắc chắn là phải có. Có biết đặng nguyên nhân, mới đoán đặng

kết quả. Thấy quả phải biết tìm đến nhân, thì sự phán đoán của ta ở đời mới

được đúng đắn.

Chỉ có những đầu óc nông nổi là hay tin đến sự cộng đồng sinh tồn và sự

tiếp tục ngẫu nhiên trong sự vật thôi. Đời sống bôn chôn, tản mát, giáo dục

hấp tấp vội vàng, thói đọc sách sơ sài ngoài mặt là những nguyên nhân làm

cho tinh thần chúng ta thiển bạc lười biếng. Thấy sao, họ vẫn đinh ninh như

vậy, không chịu khó tìm xem nguyên nhân sự vật nơi đâu.

“Có biết đặng nguyên nhân mới hiểu rành mọi sự...Tiền nhân, hậu quả,

quả cùng nhân tương tiếp tương thừa. Đây nhân quả vô cùng vô tận. Chận một

khoảng nào, thì khoảng ấy là quả của bao nhiêu nhân trước, mà là nhân của cả

dọc quả về sau. – Vậy thì quả đây, nhân nó là đâu? Người ta cắt nghĩa lầm một

sự, là vì chỉ thấy một cái nhân nầy, không thấy cái nhân khác của sự ấy; chỉ

thấy cái nhân gần mà không thấy cái nhân xa của sự ấy. Muốn hiểu rõ một sự,

phải biết cho tường tận cái dọc nhân ở đàng trước của nó là gì? Song-le có

nhiều sự không phải chỉ có một dọc nhân làm ra nó, mà có nhiều dọc nhân làm

ra. Không hiểu được hết cái dọc nhân, người ta đổ cho sự may rủi.”(Luận

Tùng, trang 68.)

Nhưng người ta có thể hiểu được hết các dọc nhân không? Nhân quả trong

cảnh hữu hình còn dễ, nhân quả trong cảnh vô hình, như thuộc về “tâm lý, xã

hội.. thì cái nguyên nhân càng khó tìm, cái kết quả càng khó dự đoán. Nói rằng

 

khó, không phải là nói không thể được.”

Biết tìm được cái dây nhân quả trong mọi sự mọi vật trên đời thì tư tưởng

ta mới được đầy đủ và cường kiện thêm lên. “Không có cái gì ngẫu nhiên cả,

thảy đều có cái lý của nó.” Đó là cốt tử của tinh thần khoa học.

Vậy, trước một hiện tượng nào, hãy tự hỏi: “Tại sao?” Và, nếu có ai quả

quyết với mình một điều gì, phải lập tức đòi hỏi lấy “bằng cớ”.

Đọc báo, thấy nhà phê bình chê hoặc khen một tác phẩm nào, phải tự hỏi

liền: “Tại sao khen, tại sao chê?” Ta phải đòi hỏi nơi nhà phê bình những bằng

cớ đúng đắn, trước khi nhận những lời phê phán của họ.

Tìm nguyên nhân sự vật là một lối quan sát rất cần thiết cho sự phán đoán.

Thiếu nó, là thiếu những điều kiện cốt yếu để kết luận một việc gì. Nếu muốn

hiểu rành một điều nghe thấy nào cần phải “có đủ các dọc nguyên nhân” mới

được, nhưng “việc đời phiền phức, mà đời người rât ngắn, con người phải tạm

sống với những cái kết luận tạm”. Thà kết luận tạm với một mớ nguyên nhân

thiếu sót, có phải còn quí hơn là kết luận liều lĩnh mà không cần hiểu đến một

nguyên nhân cỏn con nào cả không?

Óc nhân quả, giúp cho ta thấy đặng sự mâu thuẫn trong các hành vi tư

tưởng của kẻ khác. Có nhiều nhà văn tả cảnh xuân mà nói đến “sen nở mai

tàn”, hoặc là cảnh ban đêm mùng một mà “vầng trăng vặt vặt, bóng sao ngời

ngời”. – Delacroix, trong bức họa Barque de Don Juan, vẽ nhiều người chết

đói mà cánh tay hãy còn tròn ủm no nê. Những người viết ra, vẽ ra những cái

ngớ ngẩn ấy, và những kẻ xem nó lại không để ý đến, toàn là tại họ thiếu óc

nhân quả (esprit de causalité).

 Thu Giang


Tin liên quan

Chia sẻ bài viết: 



Bình luận:

Hỗ trợ trực tuyến

Lê Công

0919.168.366

Công Thành

0369.168.366

Nhà đất bán theo tỉnh thành
Nhà đất cho thuê theo tỉnh thành
Chân Ngôn Cuộc sống
Bảng giá nhà đất
Xen ngày tốt
Chân Ngôn Cuộc sống
TIN NỔI BẬT

Nhà đất Công Minh

Trụ sở: 45, AN KIM HẢI, ( BỜ MƯƠNG CỨU HỎA SAU LẠCH TRAY ) PHƯỜNG KÊNH DƯƠNG, QUẬN LÊ CHÂN, TP HẢI PHÒNG

Tel: 0919.168.366 - Hotline: 0919.168.366 - Email: nhadatcongminh@gmail.com

Copyright © 2019 https://nhadatcongminh.com/